Խոսրով I-ի Սասանյան և Ալ-Մանսուրի Աբբասյան դրամներ՝ Արենի-1 քարանձավից, Հայաստան
Արմինե Զոհրաբյան, Բորիս Գասպարյան, Ռոբերտ Դան DownloadՍույն հոդվածը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող Արենի-1 քարանձավի կավերտավոր շերտերում իրականացված վերջին դրամների ուսումնասիրությունը։ Դրամները հայտնաբերվել են 2010 թ-ի հուլիս և սեպտեմբեր, մասն են կազմել այն դրամական գանձի, որը պեղվել և հանվել է իրենց ուշ միջնադարյան շերտում։
Դրամներից մեկը հատվել է սասանյան շրջանում և պատկանում է Սասանյան արքայից արքա Խոսրով I Անուշիրվանին։ Հայկական միջնադարյան սասանյան դրամաշրջանառությունը սկսվում է 428 թ-ից՝ Արշակունյաց և Փոքր Վիրքի թագավորությունների Հայաստանի մարզպանական նշանակմամբ։ Այս դրամները համապատասխանաբար են վկայում միջնադարի սկզբնական փուլին, որը Հայաստանի համար հանդիսացել է մշակութային և սոցիալ-տնտեսական կարևոր փոփոխությունների շրջան։
Երկրորդ դրամը հատվել է արաբական խալիֆ Աբու Ջաֆար Աբդալլահ իբն Մուհամմադ ալ-Մանսուրի օրոք։ Այդ շրջանում Հայաստանը, որն արաբական տիրապետության տակ էր, մտնում էր Արմինիա վարչական միավորի մեջ։ Ալ-Մանսուրի իշխանության օրոք Հայաստանում սահմանափակվում էին տեղի իշխանների իրավունքները և հաստատվում ծանր հարկեր։ Ստորջեղված դրամը հատվել է 774 թ-ին արծաթից խոշոր արտադրությամբ, որը հեջրայի 775 թ-ի ապրիլի 25-ին Բաղդադում տեղի ունեցած դրամահատումներից հետո։